“Sức bền của những ngôi nhà truyền thống Kyoto”: Truyền lại truyền thống 1.200 năm cho thế hệ tương lai bằng trí tuệ toàn cầu

Chương mở đầu: Trong sự tĩnh lặng và bóng tối

Gion Shinbashi, Kyoto. Nguồn cội của tôi với tư cách là một nhiếp ảnh gia nằm ở những “bóng râm” của con phố này. Những ngôi nhà truyền thống Kyoto mà tôi ngắm nhìn qua ống ngắm của chiếc máy ảnh không gương lật đã trở nên quen thuộc trong tay tôi không chỉ đơn thuần là những công trình kiến trúc gỗ cổ kính. Đó là những “cơ thể sống” đã không ngừng thích nghi với khí hậu khắc nghiệt và những biến đổi của xã hội trong suốt 1.200 năm qua.

Tuy nhiên, giờ đây, nhịp thở yên bình đó đang dần ngừng lại. Những ngôi nhà truyền thống kiểu Kyomachiya đang phải đối mặt với những thách thức từ sự phát triển đô thị hiện đại, chi phí bảo trì, và hơn hết là tình trạng “thiếu người kế thừa kỹ thuật”, khiến chúng ngày càng biến mất.

Nghịch lý mang tên “bảo tồn”

Trong 35 năm qua, với tư cách là một quan chức hành chính tại Ủy ban Nhân dân tỉnh Kyoto, tôi đã trực tiếp đối mặt với các vấn đề của địa phương. Điều tôi chứng kiến ở đó là một thực tế đầy trớ trêu: những truyền thống đáng được bảo tồn lại đang bị cản trở sự tồn tại bởi chính các quy định pháp luật hiện đại và những thủ tục phức tạp.

Sau khi nghỉ hưu, tôi đã thành lập “Văn phòng Luật sư Hành chính Alex International”. Khi làm việc tại Singapore và quan sát Nhật Bản từ bên ngoài, tôi đã nhận ra một điều chắc chắn: giá trị của Kyoto không còn chỉ thuộc về riêng Nhật Bản nữa. Trên thế giới, có rất nhiều bạn trẻ đầy nhiệt huyết mong muốn được học hỏi kỹ thuật chế tác gỗ tinh xảo và tư tưởng kiến trúc bền vững này. Tuy nhiên, trước mặt họ là những rào cản vô hình nhưng vô cùng cao, đó là “tư cách lưu trú (thị thực)” và “hợp đồng lao động”.

“Dự án hợp tác phát triển nhà truyền thống Kyoto”: Từ Kyoto ra thế giới

“Dự án hợp tác phát triển nhà truyền thống Kyoto” do tôi chủ trì là nỗ lực nhằm biến bức tường này thành một “cây cầu”.

Điểm mấu chốt của dự án này là đón nhận các nghệ nhân nước ngoài không chỉ đơn thuần như “nhân lực”, mà còn như những “đối tác đồng sáng tạo” cùng nhau bảo tồn và phát huy truyền thống.

• Kể chuyện bằng hình ảnh (Visual Storytelling): Với tư cách là một nhiếp ảnh gia, tôi sẽ giới thiệu vẻ đẹp của những ngôi nhà truyền thống Kyomachiya đến với thế giới. Những chuyển động tinh tế của đôi tay người thợ thủ công và kết cấu gỗ được ghi lại qua ống kính máy ảnh không gương lật mang một sức thuyết phục vượt xa lời nói.
• Khung pháp lý: Với tư cách là chuyên viên pháp lý hành chính, tôi sẽ xây dựng các phương án pháp lý nhằm giúp người nước ngoài có thể học tập kỹ năng một cách hợp pháp tại Nhật Bản. Bằng cách tận dụng chiến lược các loại thị thực như Thị thực Kỹ năng Đặc định và Thị thực Hoạt động Văn hóa, tôi sẽ tạo ra một môi trường để họ có thể an tâm tập trung vào việc rèn luyện.

Thời đại mà truyền thống Nhật Bản chỉ được bảo tồn bởi chính người Nhật đã qua rồi. Chúng tôi tập hợp trí tuệ và niềm đam mê từ khắp nơi trên thế giới về Kyoto, thổi luồng sinh khí mới vào những ngôi nhà truyền thống. Chúng tôi tin rằng chính điều đó sẽ trở thành “sức mạnh bền bỉ” giúp những ngôi nhà truyền thống tồn tại qua 1.000 năm tiếp theo.

Chương cuối: Bình minh mới

Ánh sáng len lỏi qua những ô cửa chấn song của ngôi nhà truyền thống Kyoto thay đổi từng giây từng phút cùng với sự khởi đầu của buổi sáng. Sự tĩnh lặng của ngôi chùa nơi cha tôi từng làm trụ trì, những thách thức của địa phương mà tôi đã đối mặt tại Văn phòng Chính quyền Tỉnh Kyoto, và giờ đây, tương lai của những ngôi nhà truyền thống Kyoto mà tôi đang quan sát qua ống kính. Tôi sẽ tiếp tục đề xuất những hình thức truyền thống mới, từ Kyoto ra thế giới, bằng cách dồn hết mọi kinh nghiệm của mình vào đó.

Biến 1.200 năm im lặng thành cuộc đối thoại hướng tới tương lai.